Strategieën voor mindfulness, ontspanning en coping
Praktische oefeningen en technieken om te helpen op momenten van angst of bezorgdheid
Mindfulness, ontspanning & copingstrategieën
Praktische oefeningen en technieken om te helpen in tijden van angst of zorgen
Deze sectie bevat een verscheidenheid aan tips, technieken en strategieën om te gaan met moeilijke gevoelens, waaronder angst en bezorgdheid.
Omdat we allemaal anders zijn, is wat voor ons werkt ook anders. Sommige van de strategieën of technieken hier zijn misschien ook gemakkelijker of moeilijker uit te voeren, afhankelijk van uw fysieke gezondheid of vaardigheden.
Begin met te kijken wat je aanspreekt als iets om uit te proberen. Houd het even vol, en als het voor jou werkt, voeg je het toe aan je ‘zelfzorgtoolkit’.
Ademhalingsstoornissen
Het dagelijks oefenen van een eenvoudige ademhalingstechniek kan helpen om gevoelens van angst in het algemeen te verminderen.
Regelmatig oefenen betekent ook dat je je vaardigheid en zelfvertrouwen in technieken kunt opbouwen voordat je ze in een stressvolle of beangstigende situatie hoeft toe te passen.
Dit gedeelte bevat een reeks tips, technieken en strategieën om om te gaan met moeilijke gevoelens, waaronder angst en piekeren.
Omdat we allemaal anders zijn, is wat voor ons ‘werkt’ ook anders. Sommige strategieën of technieken hier zijn mogelijk ook makkelijker of moeilijker uit te voeren, afhankelijk van je fysieke gezondheid of vaardigheden.
Begin met te kijken wat je aanspreekt om te proberen. Houd het even vol, en als het voor je werkt, voeg je het toe aan je ‘zelfzorgtoolkit’.
Ademhalingsoefeningen
Elke dag een eenvoudige ademhalingstechniek oefenen kan over het algemeen helpen om angstgevoelens te verminderen.
Regelmatige oefening betekent ook dat je vaardigheid en zelfvertrouwen in technieken kunt opbouwen voordat je ze in een stressvolle of vervelende situatie hoeft te gebruiken.
Ademdoos
Dit is een goede oefening die je overal kunt doen om te helpen niet overuur te raken.
_____________
Stel je een vierkant voor. Sluit je ogen als je dat prettiger vindt.
Visualiseer de rechter benedenhoek van het vierkant.
Rustig ademhalen.
Adem in tot een telling van 4 (stel je voor dat je omhoog beweegt langs de rechterkant van het vierkant).
Houd je adem in voor een telling van 4 (langs de bovenkant van het vierkant).
Ga verder naar het vierde vak (door naar rechts onderaan het vierkant te gaan).
Houd uw adem 4 tellen in (tot aan de rand van het vierkant).
Herhaal zo vaak als nodig is.
Boxademhaling
Dit is een goede oefening die je overal kunt doen om rustig te blijven.
_____________
Stel je een vierkant voor. Sluit desgewenst je ogen.
Visualiseer de rechter benedenhoek van het vierkant.
Adem langzaam uit.
Adem in tot een telling van 4 (visualiseer dat je langs de rechterkant van het vierkant omhoog beweegt).
Houd je adem in voor een tel van 4 (langs de bovenkant van het vierkant).
Adem uit tot een telling van vier (langs de linkerzijkant van het vierkant naar beneden).
Pauzeer je adem voor een telling van 4 (langs de onderkant van het vierkant).
Herhaal zo vaak als nodig is.
Diep ademhalen
Leg uw handen op uw maag.
Tel uw in een regelmatig tempo tot 3 en adem zo diep door uw neus in als comfortabel is.
Voel dat je buik opzwelt als een ballon.
Anadlu’n arafach fyth trwy’ch ceg, met een score van 4.
Door de spieren van je maag licht aan te spannen, kun je al de lucht uitademen als dat lukt. Voel hoe je buik ontlucht.
Laat uw stoelen achter.
Oefen elke dag een paar minuten, als je kunt.
________________
Leg je handen op je buik.
Bij een gelijkmatige telling van 3 adem je door je neus in zo diep als comfortabel is.
Voel je buik als een ballon opblazen.
Adem nog langzamer uit door je mond, tot een telling van 4.
Span voorzichtig je buikspieren aan om te helpen al de lucht uit te ademen als dat kan. Voel hoe je buik leegloopt.
Voel je schouders ontspannen.
Oefen indien mogelijk elke dag een paar minuten.
Angstbeheersing
Een straf kan een afschrikwekkend effect hebben. Als ‘angst’ niet iets is waarmee je eenvoudigweg kunt omgaan, dan is het misschien belangrijk om een manier te vinden om het even ‘los te laten’, om zo weer wat vrijheid te krijgen.
Deze technieken kunnen daarbij helpen.
Zorgen beheersen
Zorgen maken kan uitputtend zijn. Als een ‘zorg’ niet direct kan worden aangepakt, kan het belangrijk zijn om een manier te vinden om deze een tijdje ‘aan de kant te schuiven’ om wat verlichting te vinden.
Deze technieken kunnen daarbij helpen.
De zorgenpot
Dit is een nuttige techniek (voor volwassenen of kinderen) om te helpen zorgen even opzij te zetten en te weten dat ze ‘veilig worden bewaard’. Het is met betrekking tot zorgen over imaginaire situaties, of zorgen die geen eenvoudige oplossingen hebben, bijzonder nuttig.
Dit is een handige techniek (voor zowel volwassenen als kinderen) om zorgen even opzij te zetten en te weten dat ze ‘veilig worden bewaard’. Het is met name nuttig voor zorgen die gaan over ingebeelde situaties, of die geen directe oplossingen hebben.
Zoek een mooie fles, bak of jammerpot.
Versier het en label het als ‘Worry Jar’.
Wanneer u een ‘zorgelijk gedachte’ heeft, schrijf deze dan op een klein stukje papier.
Vouw het papier open en stop het voorzichtig in de pot.
Eenmaal per maand/week: blader door je notities en lees je belangrijke aantekeningen hardop voor.
Laat alle zorgen vallen die je niet langer belasten, of die niet zijn gebeurd.
Schrijf alle ‘belangrijke aantekeningen’ die in je opkomen op een briefje, zodat je ze veilig kunt bewaren en er later nog eens naar kunt kijken en erover kunt nadenken.
__________________
Zoek een mooie fles, bakje of jamglas.
Versier het en label het als ‘Zorgenpot’.
Wanneer je een ‘zorgen-gedachte’ hebt, schrijf deze dan op een klein briefje.
Vouw het papier op en stop het voorzichtig in de pot.
Ga eens per maand/week door de pot en lees je zorgenbriefjes hardop voor.
Gooi alle zorgen weg die je niet langer plagen, of die niet zijn gebeurd.
Stop eventuele ‘zorgbriefjes’ waar je nog aan denkt terug in de pot om ze veilig te bewaren, zodat je er op een ander moment op terug kunt komen en ze kunt bekijken.
Amser poeni
Kies een dag, tijdstip en plek om te ‘poeni’. Probeer je bed of je favoriete stoel niet te gebruiken, maar kies iets ‘neutraals’ als dat lukt.
Doop een notitieboekje tot ‘Boek der Pijn’.
Wanneer angst overdag je gedachten ‘bezoekt’, schrijf het dan op.
Bedankt dat u eraan denkt om dit onder onze aandacht te brengen. Zeg hem dat u momenteel geen tijd heeft om u ‘echt zorgen te maken’ en dat u zich later ‘veel beter zult zorgen maken’ wanneer u er uw volledige aandacht aan kunt besteden.
Sluit het boek.
Richt uw focus weer op de voorliggende taak die werd onderbroken door de zorg.
Kijk op een afgesproken tijdstip overdag (minstens een uur voor het slapengaan) één voor één naar uw zorgen gedurende ten minste 30 minuten.
Bepaal welke u op uw lijst wilt behouden en wat niet langer relevant is (als ergens niet langer bezorgd over bent, sla deze stap dan over).
Stop aan het einde van de algemene toegewezen tijd.
Plaats een kruisje bij eventuele zorgen waar je je niet meer zo druk over maakt, of waarvan je voelt dat je ze los kunt laten. Laat andere naar wens staan.
Sluit het boek en zorg dat je een overgangsactiviteit hebt om naar uit te kijken, zoals een kopje thee, een wandeling of knutselen, televisie kijken of naar muziek luisteren.
Herhaal indien nodig.
Zomertijd
Kies een dag, tijdstip en plaats om te ‘piekeren’. Probeer je bed of een favoriete stoel te vermijden, maar kies zo mogelijk een ‘neutrale’ plek.
Bestem een notitieboek als een ‘Zorgenboek’.
Als een zorg overdag je gedachten ‘bezoekt’, schrijf hem dan op.
Bedank je geest dat het dit onder je aandacht heeft gebracht. Vertel het dat je nu geen tijd hebt om ‘goed te piekeren’ en dat je later ‘veel beter zult piekeren’ wanneer je er je volledige aandacht aan kunt besteden.
Sluit het boek.
Richt je focus opnieuw op de taak die door de zorg werd onderbroken.
Kijk op een vast moment op de dag (minstens een uur voor het slapengaan) naar je zorgen, één voor één, gedurende minstens 30 minuten.
Bepaal welke u op uw lijst wilt behouden en wat niet langer relevant is (sla deze stap over als u zich ergens geen zorgen meer over maakt).
Stop aan het einde van de totaal toegewezen tijd.
Stre espécies waar je je niet langer zo zorgen over maakt of waarvan je het gevoel hebt dat je ze kunt loslaten. Laat andere indien nodig staan.
Sluit het boek en zorg ervoor dat je een overgangsactiviteit hebt om naar uit te kijken, zoals een kopje thee, een wandeling of handwerken, tv kijken of naar muziek luisteren.
Herhaal naar behoefte.
Laat de ‘Zorgenlijn’ blijven rijden
Sommige angstige en/of bezorgde gedachten komen nog steeds terug en blijven rondhangen.
Als ze geen eenvoudige antwoorden hebben, moeten ze misschien ‘op pad worden gestuurd’.
Stel je een trein voor die een station binnenrijdt.
Stel je de verwarde of nutteloze geest voor bij het instappen in de trein.
Stel je in gedachten voor dat de trein het station uitrijdt en de verte in gaat, met de gedachte aan boord.
Laat het gaan.
Doe dit zo vaak als nodig is totdat de angstige gedachte ‘de boodschap overbrengt en ermee ophoudt’.’
Doe daarna iets om af te leiden en afstand te nemen. Zet bijvoorbeeld een kop thee, verander van kamer, concentreer je op een taak, ga naar buiten, kijk tv of speel muziek.
Laat de ‘ZorgenTrein’ maar doorreizen
Sommige zorgwekkende en/of angstige gedachten blijven maar terugkeren en rondwaren.
Als ze geen eenvoudige antwoorden hebben, moeten ze misschien ‘op weg worden gestuurd’.
Stel je een trein voor die een station binnenrijdt.
Stel je voor dat de storende of niet-helpend gedachte op de trein stapt.
Stel je in gedachten voor hoe de trein het station uitrijdt en in de verte verdwijnt, met de gedachte aan boord.
Laat het los.
Doe dit zo vaak als nodig is totdat een zorgwekkende gedachte ‘de boodschap begrijpt en het opgeeft’.’
Doe achteraf iets om jezelf af te leiden en afstand te nemen. Zet bijvoorbeeld een kop thee, ga naar een andere kamer, concentreer je op een taak, ga naar buiten, kijk TV of speel muziek.
Angstbeheersing
De onderstaande technieken kunnen u helpen om om te gaan met angst of gevoelens van ‘paniek’.
Onthoud: Als angst of paniekaanvallen een kenmerk zijn van uw zeldzame aandoening, volg dan ook alle adviezen of medicijnen van uw medische team op.
Technieken voor angstbeheersing kunnen ook helpen om angst te beheersen en vice versa.
Omgaan met angst
De onderstaande technieken kunnen u helpen om om te gaan met angst of ‘paniekerige’ gevoelens.
Onthoud: Als angst of ‘paniekaanvallen’ een kenmerk zijn van uw zeldzame aandoening, volg dan ook alle adviezen of medicatie van uw medische team op.
Technieken voor het beheersen van piekeren kunnen ook helpen bij het beheersen van angst en vice versa.
54321
Dit is een zeer nuttige techniek voor als je een paniekaanval of acute angst hebt (of dit wilt voorkomen).
Het is ook een geweldig spel om gewoon met kinderen te spelen. Je kunt het dan later samen gebruiken als ze zich angstig of bezorgd voelen, of hen eraan herinneren dat ze het zelf kunnen gebruiken op school, bij afspraken enzovoort.
Probeer een paar lange, langzame ademhalingen ‘in en uit’ te nemen tot een tel van 5. Dit zal helpen om je ademhaling te stabiliseren.
Vestig hierbij uw aandacht op:
5 peth y gallwch eu gweld (e.e. bwrdd, cadair, ci)
4 dingen die u kunt horen (bijv. klok, stemmen, vogelgezang, verkeer)
3 dingen die u kunt aanraken (bijv. aarde onder de voeten, telefoon, uw eigen knie)
2 dingen waaraan je kunt ruiken (bijv. parfum, meubels, kleding)
1 iets dat u kunt proeven OF u kunt voorstellen te proeven dat u lekker vindt (bijv. lippenbalsem, tandpasta, koffie, chocolade, chips)
Herhaal indien nodig, of wissel af met de bovenstaande Box-ademhalingsoefening.
54321
Dit is een echt nuttige techniek voor als je een paniekaanval of acute angst hebt (of wilt voorkomen).
Het is ook een geweldig spel om gewoon met kinderen te spelen. Je kunt het dan later samen gebruiken als ze zich ergens zorgen over maken of angstig voelen, of ze eraan herinneren dat ze het zelf kunnen gebruiken op school, bij afspraken enzovoort.
Probeer een paar lange, langzame ademhalingen ‘in en uit’ te nemen tot de tel van 5. Dit zal helpen om je ademhaling te stabiliseren.
Breng dan uw aandacht naar:
5 dingen die je kunt zien (bijv. tafel, stoel, hond)
4 dingen die je kunt horen (bijv. klok, stemmen, vogelgezang, verkeer)
3 dingen die je kunt aanraken (bijv. grond onder je voet, telefoon, je eigen knie)
2 dingen die je kunt ruiken (bijv. parfum, meubels, kleding)
Chocolade
Herhaal naar wens, of wissel af met de Box Breathing-oefening hierboven.
Oefening ‘Terug naar het heden’
Zoek een rustige en stille plek.
Sluit je ogen. Breng je bewustzijn naar het huidige moment.
Breng je focus naar de fysieke zintuigen om je heen, zoals de stoel/het bed onder je, je voeten op de vloer, je armen in je mouw, je ademhaling en de bijbehorende bewegingen van je mond, neusgaten, borst en maag.
Geen teken van hen.
Als je gedachten wegrazen of verdwijnen, maak je dan geen zorgen en probeer ze niet tegen te houden, merk ze gewoon op.
Breng uw aandacht terug naar uw lichaam en de sensaties van het moment.
Doe dit een paar minuten.
Het gebruik van een eenvoudige uitdrukking zoals ‘u hebt gelijk’, met uw hand op uw borst laten rusten, kan ook helpen.
‘Oefening ’Terug naar het heden'
Zoek een rustige en stille plek.
Sluit je ogen. Breng je bewustzijn naar het huidige moment.
Richt je aandacht op de fysieke sensaties om je heen, zoals de stoel of het bed onder je, je voeten op de vloer, je armen in je mouw, je ademhaling en de bijbehorende bewegingen van je mond, neusgaten, borst en maag.
Merk ze gewoon op.
Als je gedachten racen of afdwalen, maak je dan geen zorgen en probeer ze niet te stoppen, merk het gewoon op.
Breng je aandacht terug naar je lichaam en de sensaties van het moment.
Doe dit een paar minuten.
Een eenvoudige zin zoals ‘het komt goed’, met je hand op je borst laten rusten, kan ook helpen.
Hunan Lleddfol
‘Zelfverzachting’ is een manier om jezelf troost te bieden als je je overmand door emoties, angstig of neerslachtig voelt. Het is een manier om je zenuwstelsel in het algemeen te helpen tot rust te komen, en het kan ook heel goed zijn om kinderen te leren dit te gebruiken.
Hunan omarmen
Fysiek contact en troost zoals knuffels, en een liefdevolle aanraking helpen allemaal om stresshormonen te verminderen. Het is een van de redenen waarom kinderen vaak om een knuffel komen wanneer ze overmand zijn door emoties. Misschien is er niet altijd iemand voor u beschikbaar als volwassene, dus ‘zelfknuffelen’ is ook heel effectief.
- Sluit je armen stevig om je bovenarmen of schouders in een zelfknuffel
- geef een stevige handdruk.
- als u wilt, kunt u ook een zin herhalen zoals ‘we hebben dit’ of ‘Ik ben er voor u’ of ‘Ik heb u’
Zintuiglijke zorg
Zoek een grote, comfortabele deken, of een fijn vest – als het er een is waarvan je ook van de geur geniet, is dat nog beter.
Wikkel jezelf erin. Als je het koud hebt of je onstabiel voelt, kunnen de warmte van een hete kruik of een warme drank ook veel troost bieden.
GEEST hier vindt u aanvullende hulpmiddelen en instrumenten om angst te begrijpen en te beheersen
Anxiety UK krijg een hulplijn, en extra tips en bronnen om te helpen omgaan met angst.

Therapeutische Suggestie
Overmatige bezorgdheid en angst kunnen heel erg op elkaar lijken. Over het algemeen wordt angst echter vaak heel ‘fysiek’ in ons lichaam gevoeld, terwijl ‘bezorgdheid’ zich meer uitsluitend in onze ‘geest’ bevindt.
Journalistiek
Schrijven kan een zeer nuttige manier zijn om ervaringen en gevoelens ‘uit je hoofd’ te krijgen, of om je te helpen bij het verwerken van moeilijke gedachten of ervaringen.
Het kan u ook helpen om duidelijker te begrijpen wat u voelt, of om te onderzoeken waarom u zich zo voelt als dat niet duidelijk is.
Beide kunnen heel goed kloppen.
Koop een mooi notitieboekje en een pen. U kunt een elektronisch apparaat gebruiken als dat nodig is of als u dat liever heeft, maar soms is de fysieke handeling van het met de hand schrijven effectiever.
Sommige mensen schrijven graag elke dag, anderen alleen wanneer dat nodig is. Een dagboek hoeft geen specifieke structuur te hebben, het is gewoon een plek om je persoonlijke / privégedachten en -gevoelens vast te leggen. Het kan ook tekeningen of ‘doodles’ bevatten.
U kunt beginnen met een vraag zoals ‘Wat spookt er momenteel door mijn hoofd? Wat heb ik gedacht of gevoeld?
Mindfulness-technieken
Mindfulness is een techniek of vorm van meditatie die je helpt om in het huidige moment te blijven in plaats van verstrikt te raken in angstige, bezorgde of negatieve gedachten.
Er is veel bewijs dat regelmatig gebruik ervan u kan helpen het pijnniveau te beheersen, stress te verminderen en uw algehele mentale welzijn te ondersteunen. Mindfulness is gebaseerd op het terugbrengen van uw gedachten en focus naar het ‘heden’ in plaats van uw gedachten te laten racen naar een toekomst die tot nu toe ‘onbekend’ is, of te blijven hangen in een verleden dat niet veranderd kan worden.
Door regelmatig mindfulness-technieken te beoefenen, zult u de voordelen gaan merken. Het kan in het dagelijks leven worden geïntegreerd via ‘bewuste momenten’, maar ook als onderdeel van een breder meditatief oefenen.

Therapeutische Suggestie
Als een oefening of techniek en welke moeilijke gevoelens dan ook oproept, gebruik dan de ‘zelfkalmerende strategieën’ hierboven.
Weloverwogen momenten
Vertragen en iets ‘bewust’ doen kan helpen om stress te beheersen en je rustiger te laten voelen. Vrijwel elke activiteit tijdens je dag, zoals koken, sporten of voor je kind zorgen, kan ‘mindful’ worden gedaan door je volledige aandacht en focus erop te richten.
Dit kan in het begin een beetje vreemd aanvoelen! Je aandacht ‘volledig’ richten op een activiteit of situatie kan lastig lijken. Leren hoe je dit effectief kunt doen kan echter stress en de spanning van een drukke geest verlichten.
Mindful moment 1 – je tanden poetsen
- Breng je volle aandacht naar de smaak van de tandenborstel en de tandpasta.
- Probeer uw aandacht op de activiteit te vestigen alsof u deze voor het aller Eerst doet, of er ‘bewust van te zijn’.
- Voel het gevoel van de haren in je mond, en het handvat in je hand.
- Let op uw handbewegingen terwijl u de tandenborstel rond uw mond beweegt.
- Luister naar de geluiden om je heen, beide in de verte, het elektrische gezoem of de kraan die loopt.
- Let op het gevoel van het water in je mond terwijl je hem vult, en het gevoel van de handdoek als je daarna je gezicht afdroogt.
Merk je hoe je je nu voelt? Voelt u zich anders? Op welke manier?
Kinderen vinden deze oefening voor het slapengaan misschien ook fijn, als onderdeel van hun ‘afschakel’-tijd met jou.
Mindful moment 1 – je tanden poetsen
Dit is een oefening om al je zintuigen te prikkelen. Het kan ook een zeer nuttige manier zijn om een reeks angstige gedachten te doorbreken of stress te beheersen.
- Let op het geluid en het uiterlijk van water dat in de ketel kookt. Merk je echt alles op wat er gebeurt?
- Let op je omgeving: hoe voelen je voeten op de vloer/in een stoel? Let op eventuele geluiden buiten, of binnen zoals een klok, muziek of stemmen.
- Giet de thee over een theezakje/theepot.
- Merk op hoe de kleur van het water verandert, de beweging ervan – eventuele stoom, geluid of geur?
- Haal het theezakje eruit.
- Voel het gewicht en de vorm van de lepel en het zakje. Let op het geluid, de kleur of de vorm van een eventuele rand of kom waarin je het stopt. Merk ook op of je op de ‘automatische piloot’ begint te gaan.
- Voeg de melk en de suiker toe aan je kopje. Let op hoe ze de thee veranderen.
- Breng de kop naar uw lippen. Merk op hoe uw hand en arm weten wat ze moeten doen zonder dat u het ze ‘hoeft te vertellen’.
- Neem een slok.
- Hoe voelt de theesmaak in je mond, tegen je tong en lippen?
Als er gedachten zijn, laat ze dan binnenkomen en weer door je geest gaan zonder ze te volgen.
Probeer bij het proeven te blijven.
- Merk zonder oordeel op of je de neiging hebt om te haasten met drinken, en eventuele ongeduld dat daarbij komt kijken.
- Wanneer u besluit om de thee door te slikken, let dan op hoe en wanneer dat besluit wordt genomen.
- Merk op hoe de thee nu deel van u is. Hoe voelt u zich hierover?
Wacht.
Merk eventuele gevoelens van irritatie op, of gedachten zoals: ‘en nu is het wel genoeg, dingen om te doen!’
Of misschien voelt u zich ontspannen en kalm…….er is geen goede of verkeerde manier om u te voelen.
Open uw ogen en maak opnieuw licht contact met uw omgeving.
Zelfroostering
‘Zelfregulering’ is een manier om jezelf te troosten als je je overstuur, angstig of neerslachtig voelt. Het is een manier om te helpen je zenuwstelsel in het algemeen te kalmeren, en kan ook heel goed zijn om kinderen te leren gebruiken.
Zichzelf omhelzen
Fysiek contact en troost, zoals knuffelen en liefdevolle aanraking, helpen allemaal om stresshormonen te verminderen. Het is een van de redenen waarom kinderen vaak om een knuffel komen als ze overstuur zijn. Er is misschien niet altijd iemand voor je beschikbaar als volwassene, dus ‘zelfknuffelen’ is ook erg effectief.
- sla je armen stevig om je bovenarmen of schouders in een zelfomhelzing
- Houd stevig vast.
- als je wilt, kun je ook een zin herhalen zoals ‘we gaan dit redden’ of ‘ik ben er voor je’ of ‘ik steun je’
Zintuiglijke verzorging
Zoek een grote, comfortabele deken of een favoriete trui – als het er eentje is waarvan de geur je ook bevalt, is dat nog beter.
Wikkel jezelf erin. Als je het koud hebt of trilt, kunnen de warmte van een kruik of een warme drank ook erg troostrijk zijn.
GEEST vind hier verdere hulpmiddelen en tools om angst te begrijpen en te beheersen
Anxiety UK heb een hulplijn en extra tips en bronnen om te helpen omgaan met angst.

Therapeutentip
Angst en zorgen kunnen erg op elkaar lijken. Over het algemeen wordt angst echter vaak heel ‘fysiek’ in ons lichaam gevoeld, terwijl ‘zorgen maken’ zich meer in ons ‘denken’ bevindt.
Dagboek bijhouden
Schrijven kan een heel nuttige manier zijn om ervaringen en gevoelens ‘uit je hoofd’ te krijgen, of je te helpen bij het verwerken van moeilijke gedachten of ervaringen.
Het kan je ook helpen om met meer helderheid te achterhalen wat je voelt, of te ontdekken waarom je je zo voelt als dat niet duidelijk is.
Beide kunnen erg bevestigend zijn.
Pak een mooi notitieboekje en een pen. Je kunt een elektronisch apparaat gebruiken als dat nodig is of je voorkeur heeft, maar de fysieke handeling van het met de hand schrijven is soms effectiever.
Sommige mensen schrijven graag elke dag, anderen alleen wanneer dat nodig is. Een dagboek hoeft geen specifieke structuur te hebben, het is gewoon een plek om je eigen persoonlijke/privégedachten en -gevoelens vast te leggen. Het kan ook tekeningen of ‘doodles’ bevatten.
Je kunt beginnen met een vraag zoals ‘WWat gaat er nu door mijn hoofd? Waar heb ik aan gedacht of wat heb ik gevoeld?
Mindfulness-technieken
Mindfulness is een techniek of vorm van meditatie die je helpt om in het huidige moment te blijven in plaats van verstrikt te raken in piekerende, angstige of negatieve gedachten.
Er is veel bewijs dat het regelmatig gebruiken ervan kan helpen om pijnniveaus te beheersen, stress te verminderen en je mentale welzijn in het algemeen te ondersteunen. De basis van mindfulness bestaat uit het terugbrengen van je gedachten en focus naar het ‘heden’, in plaats van je gedachten te laten racen naar een toekomst die nog ‘onbekend’ is, of je te laten bezighouden met een verleden dat niet kan worden veranderd.
Door regelmatig mindfulness-technieken te beoefenen, zul je de voordelen gaan merken. Het kan in het dagelijks leven worden geïntegreerd via ‘mindful momenten’, maar ook als onderdeel van een breder meditatiebeoefening.

Therapeutentip
Als een oefening of techniek ook maar enige moeilijke gevoelens naar boven brengt, gebruik dan de ‘zelfkalmerende strategieën’ hierboven.
Mindful momenten
Vertragen en iets ‘mindful’ doen kan helpen bij het beheersen van stress en je rustiger doen voelen. Vrijwel elke activiteit gedurende je dag, zoals het bereiden van een maaltijd, sporten of voor je kind zorgen, kan ‘mindful’ worden gedaan door er je volledige aandacht en focus op te richten.
Dit kan in het begin een beetje vreemd aanvoelen! Je aandacht ‘volledig’ richten op een activiteit of situatie kan lastig aanvoelen. Echter, leren hoe je dit effectief kunt doen, kan de ‘stress en spanning’ van een drukke geest verlichten.
Mindful moment 1 – je tanden poetsen
- Breng je volledige aandacht naar de smaak van de tandenborstel en tandpasta.
- Probeer je aandacht te vestigen op de activiteit alsof het de eerste keer is dat je het ooit hebt gedaan, of het hebt ‘opgemerkt’.
- Voel de sensatie van de borstelharen in je mond, en het handvat in je hand.
- Let op de bewegingen van je hand terwijl je de tandenborstel rond je mond beweegt.
- Luister naar de geluiden om je heen, beide in de verte, van het elektrische zoemend geluid, of de lopende kraan.
- Let op het gevoel van het water in je mond terwijl je het rondspoelt, en het gevoel van de handdoek wanneer je vervolgens je gezicht afdroogt.
Merk je hoe je je nu voelt? Voel je je anders? Op welke manier?
Kinderen kunnen ook van deze oefening genieten voor het slapengaan, als onderdeel van het ‘tot rust komen’ met jou.
Mbewust moment 2 – thee drinken
Dit is een oefening om al je zintuigen te prikkelen. Het kan ook een erg nuttige manier zijn om een reeks bezorgde gedachten te doorbreken of om stress te beheersen.
- Let op het geluid en het uiterlijk van water verwarmen en koken in de waterkoker. Merk echt alles op wat er gebeurt.
- Let op uw omgeving: Hoe voelen je voeten op de vloer/in een stoel? Merk eventuele geluiden op van buiten, of van binnen zoals een klok, muziek of stemmen.
- Giet de thee over een theezakje/theepot.
- Merk op hoe het water veranderd is kleur, de beweging ervan – enige stoom, geluid of geur?
- Verwijder het theezakje.
- Voel het gewicht en de vorm van de lepel en de zak. Let op het geluid, de kleur of de vorm van elke bak of schaal waarin je het doet. Merk het ook op als je op de ‘automatische piloot’ overgaat.
- Voeg de melk en suiker toe aan je kopje. Merk op hoe ze de thee veranderen.
- Breng de kop naar je lippen. Merk op hoe je hand en arm weten wat ze moeten doen zonder dat je het ze ‘hoeft te vertellen’.
- Neem een slok.
- Hoe voelt de thee in je mond, tegen je tong en lippen?
Als er gedachten zijn, laat ze dan in je geest opkomen en er weer doorheen gaan zonder ze te volgen.
Probeer bij de proeverij te blijven.
- Merk elke neiging om te haasten zonder oordeel op het drinken en alle ongeduld dat daarbij komt kijken.
- Wanneer je besluit de theee door te slikken, let er dan op hoe en wanneer die beslissing wordt genomen.
- Merk op hoe de thee nu deel van je is. Hoe voel je je hierover?
Pauze.
Merk eventuele gevoelens van irritatie op, of gedachten zoals: ‘het is wel genoeg, er moet gewerkt worden!’
Of misschien voel je je ontspannen en kalm... er is geen goede of verkeerde manier om je te voelen.
Open je ogen en keer langzaam terug naar je omgeving.
Nuttige links
De NHS raadt mindfulness aan en heeft een handige video produceren Ik kan meer uitleggen erover.
Heeft Oxford Mindfulness Centre plus een breed scala aan gratis bronnen, video's en audiobestanden om te verkennen
Nuttige links
De NHS raadt mindfulness aan en heeft een korte nuttige video om er meer over uit te leggen.
Het Oxford Mindfulness Centre heeft ook een breed scala aan gratis bronnen, video's en audiobestanden om te verkennen
Word vriend met je lichaam
Dit is een korte oefening om te helpen bij het omgaan met frustratie, boosheid of teleurstelling over je lichaam, als je het gevoel hebt dat het je in de steek heeft gelaten, als je er boos op bent, of als het niet reageert zoals jij zou willen.
Deze oefening is ook nuttig voor kinderen wanneer ze zich gefrustreerd voelen over dingen die ze fysiek of cognitief nog niet kunnen doen, geïrriteerd zijn door de beperking van hun lichaam of hersenen, of een speciale vaardigheid aan het leren zijn.
- Sluit uw ogen.
- Leg uw hand op uw buik of borst zoals u wilt (of denk aan deze handeling als dat niet mogelijk is).
- Zeg tegen je lichaam: ‘Ik weet dat je je best doet, lichaam. Het spijt me dat ik boos en ongeduldig met je word. We zitten hier samen in.’
- Neem een paar langzame, diepe ademhalingen met uw ogen gesloten en uw hand op zijn plaats.
- Stel je voor dat je warmte van je hand naar de rest van je lichaam stuurt.
__________________________
Dit is een korte oefening om te helpen bij het omgaan met frustratie, boosheid of teleurstelling over je lichaam als je je door je lichaam in de steek gelaten voelt, er boos over bent, of als het niet zo functioneert als je zou willen.
Deze oefening is ook nuttig voor kinderen wanneer ze gefrustreerd zijn door dingen die ze fysiek of cognitief nog niet kunnen, geïrriteerd zijn over een beperking van hun lichaam of brein, of een bepaalde vaardigheid aan het leren zijn.
- Sluit je ogen.
- Leg je hand op je buik of borst, al naar gelang je voorkeur (of denk aan deze handeling als dat niet mogelijk is).
- Zeg tegen je lichaam: ‘Ik weet dat je je best doet, lichaam. Het spijt me dat ik boos en ongeduldig op je word. We zitten hier samen in.’
- Neem een paar langzame, diepe ademhalingen met gesloten ogen en je hand op zijn plaats.
- Stel je voor dat je warmte van je hand naar de rest van je lichaam stuurt.
Stop wanneer u er klaar voor bent.
Zacht praten
Dit is een techniek om ‘de persoon te zijn die je nu nodig hebt’ voor jezelf.
Handige uitdrukkingen kunnen zijn:
“Zelfs als dit op dit moment oncomfortabel aanvoelt, zal het snel voorbij zijn.”
“Ik zal hier niet eentje voor staan. Ik krijg hulp.”
“Ik ben al eerder door moeilijke situaties gegaan. Dat zal ik weer doen.”
“Ik ben meer dan mijn angst; het is een gevoel dat voorbij zal gaan.”
Het kan ook helpen om tegelijkertijd een zelfverzachtende techniek te gebruiken.
Ontspanningstechnieken
Ontspannen is een vaardigheid. Leren ontspannen helpt je lichaam om niet de hele tijd in een staat van spanning te verkeren, wat vermoeiend kan zijn. Die spanning kan soms ook andere fysieke pijnen veroorzaken.
Hoff le
- Zoek een comfortabele plek om te zitten of te liggen.
- Sluit uw ogen, stel u een plek voor waar u zich gelukkig of ontspannen heeft gevoeld. Dit kan een plek binnenshuis zijn, in de open lucht, of zelfs een imaginaire plek.
- Welke u ook kiest, gebruik al uw zintuigen om die plek opnieuw te creëren.
- Haal deze plek in gedachten.
- Let op de omgeving om je heen.
- Waar u op staat, doorheen wandelt, op zit of ligt. Hoe voelt dit aan?
- Is de plaats warm of koud?
- Voel je enige wind in je gezicht?
- Nog geluiden zoals vogels of de zee?
Guys and St Thomas’ NHS Trust heeft een reeks ontspanningsoefeningen geproduceerd om naar te luisteren.
Camden and Islington Psychological Therapies Service We hebben een handige folder opgesteld over vele verschillende ontspannings- en ademhalingstechnieken.
Kalmerende zelfspraak
Dit is een techniek om op dat moment ‘de persoon te zijn die je nodig hebt’ voor jezelf.
Handige zinnen kunnen zijn:
“Zelfs als dit nu ongemakkelijk aanvoelt, komt er snel een einde aan.”
“Ik hoef dit niet alleen op te lossen. Ik krijg hulp.”
“Ik heb eerder moeilijke situaties doorstaan. Dat zal me opnieuw lukken”
“Ik ben meer dan mijn angst; het is een gevoel dat voorbij zal gaan.”
Het kan ook helpen om tegelijkertijd een zelfkalmerende techniek te gebruiken.
Ontspanningstechnieken
Ontspannen is een vaardigheid. Leren ontspannen helpt je lichaam om niet voortdurend in een staat van spanning te blijven, wat uitputtend kan zijn. Die spanning kan soms ook andere lichamelijke pijntjes veroorzaken.
Een favoriete plek
- Zoek een comfortabele plek om te zitten of te liggen.
- Sluit je ogen, stel je een plek voor waar je je gelukkig of ontspannen hebt gevoeld. Dit kan een plek binnenshuis zijn, buiten, of zelfs ergens denkbeeldig.
- Waar je ook kiest, gebruik al je zintuigen om die plek opnieuw tot leven te wekken.
- Haal je deze plek voor de geest in je verbeelding.
- Merk de omgeving om je heen op.
- Waar je op staat, doorheen loopt, op zit of ligt. Hoe voelt dit aan?
- Is de plaats warm of koud?
- Voel je een briesje op je gezicht?
- Zijn er geluiden zoals vogels of de zee?
Guys and St Thomas’ NHS Trust heb een serie ontspanningsoefeningen gemaakt om naar te luisteren.
Camden and Islington Psychological Therapies Service hebben een nuttige folder samengesteld over veel verschillende ontspannings- en ademhalingstechnieken.
Gerelateerde pagina's
Moeilijke gevoelens
Manieren om moeilijke gevoelens te begrijpen en ermee om te gaan
Stress beheersen
Wat stress is en hoe je ermee kunt omgaan, zowel op korte als op langere termijn
Basisprincipes van welzijn
Belangrijke fundamenten voor mentaal welzijn
Mindfulness, ontspanning & copingstrategieën
Praktische oefeningen en technieken om uit te proberen en te ontdekken ‘wat voor jou werkt’

